Archive for January, 2015

Thân và Sơ

apple_orange

 

 

 

“Thân” vs. “Sơ” – “Tuy Xa mà Gần, Tuy Gần mà Xa”

Ngày nay, trên Internet và nhất là trên Facebook, hai từ ngữ “bạn” (friends) và “người quen” được nói đến khá nhiều. Và sự phân biệt giũa “người bạn” với “người quen” có khi được ngỡ là hoàn toàn dễ dàng.
Tuy nhiên, thực tế lắm khi không dễ như vậy. Chính Giáo sư Geoffrey Greif. Ph.D., thuộc University of Maryland School of Social Work và tác giả cuốn Buddy System: Understanding Male Friendships, cũng đã cho rằng có 4 loại “bạn”:
JUST FRIENDS – thường chỉ là “người quen” – ACQUAINTANCES
MUST FRIENDS – bạn thật sự khi cần – “Friends in need are friends indeed”
RUST FRIENDS – bạn bè thời hoa niên
TRUST FRIENDS – những bạn tin cậy.
Để dẫn đường cho sự phân biệt “người bạn” với “người quen” – như bạn bè thân thích và “hữu nghị” qua loa, mà ngày nay thường được dùng trên Facebook hay Internet, một số (4) gợi ý lắm khi xét ra cũng cần.
1. Gợi ý trước tiên là: sự phân biệt có thể dựa trên việc đánh giá mức độ quan hệ – qua chiều sâu (“thân” hay “sơ”) của sự tương tác giữa người quen với chính mình.
“Người quen” là những người, dù là mình nhìn thấy họ hằng ngày, như những người làm việc trong cùng nơi với mình làm; họ chỉ nói cười qua loa, hời hợt với mình.
“Người bạn”, trái lại, là người chia sẻ sâu sắc mức độ tương tác hay giao tiếp. Nhưng giao tiếp sâu không hàm ý thường xuyên lui tới. Thực ra, bạn bè đích thực là những người, mặc dù khoảng cách “tuy xa mà gần”, vẫn cố thỉnh thoảng tìm gặp nhau và nói như bất kể thời gian qua đi.
2. Mặt khác, “người bạn” và “người quen” của mình thường có mức độ hỗ trợ khác nhau cho những sở thích hoặc quan tâm của chính mình.
“Người bạn” của mình ắt sẽ hỗ trợ mình – bất kể nỗ lực của mình là gì; trái lại “người quen” với mình thường chỉ chơi với mình những khi mình có cùng mối quan tâm như họ. Chẳng hạn như: nếu mình là hoạ sĩ, và tình cờ mở phòng triển lãm nghệ thuật riêng của mình, “người bạn” của mình khá dễ nhận ra, vì họ cũng cảm thấy hạnh phúc khi mình vui, dù là họ không thích nghệ thuật họa hình. Trái lại, những “người quen” chỉ thích mình vì mình vẽ khá tốt.
3. Hơn nữa, không như “người quen”, ‘người bạn” thường liên quan đến việc giúp nhau hai chiều.
“Người bạn” là người không ngần ngại hoặc hỏi mình để nhờ mình giúp họ, hoặc hỏi mình để chính họ giúp mình khi mình cần sự giúp đỡ. Anh hay Chị ấy có thể liên lạc với mình bởi vì Anh hay Chị ấy cần mình giúp cái gì đó, hoặc hỏi mình về các khó khăn của mình để Anh hay Chị ấy có thể hỗ trợ mình.
Trái lại, “người quen” sẽ là những người hỏi ân huệ một mặt từ mình mà thôi, chớ không gì khác. Chính người quen là người muốn được hưởng lợi nhất từ quan hệ với mình.
4. Sau cùng, “người bạn” hoặc “người quen” có thể nhận biết do sự đối mặt thực sự.
Tuy nhiên, không phải bất cứ ai mà mình đối mặt và nhìn thấy được, và gần hơn về thể chất với mình, đều là “người bạn”. Đôi khi, người ta chỉ tình cờ gặp gở mình ở một nơi nào đó. Và rất có thể, những người này chỉ là “người quen” sơ – “tuy gần mà xa.” Bởi vì “người bạn” là người thực sự dành thời gian BÊN mình, chứ không chỉ tình cờ đụng đầu với mình và gặp nhau làm quen. “Người bạn” cũng là người thực sự dành thời gian CHO mình, nói chuyện dài với mình bất kỳ nơi đâu, hoặc đơn giản tìm đến thăm nhà của nhau, và xem như thể họ thực sự ở chung nhà với chính mình.
Bốn gợi ý trên đây về cách phân biệt “người bạn” và “người quen” tất nhiên rất cần thiết để nhận diện MUST FRIENDS và TRUST FRIENDS trong cách xếp loại của Prof Geoffrey Greif. Hy vọng bốn gợi ý này cũng còn giúp phân biệt mức độ “thân” và “sơ” trong các quan hệ xã hội hằng ngày.

Phó thường dân

Advertisements