Truyện Cổ Tích

Tác giả: VŨ LAN HOA

Từ thuở khai thiên lập địa, tất cả những con bé đều ngốc lắm! Chúng đều say mê những câu chuyện cổ tích và tin tưởng rằng những câu chuyện cổ tích ấy, một ngày nào đó sẽ thành sự thật.
Một trong tất cả những con bé ngốc ấy là tôi, kể từ khi tôi được dẫn đi xem phim hoạt họa của Walt Disney về câu chuyện cổ tích “Bạch Tuyết và bảy chú lùn”.

Tôi sinh ra và sống vỏn vẹn được bốn năm thơ ấu tại miền Trung thì bố mẹ tôi gửi hai chị em tôi vào Sài-Gòn tá túc tại nhà ông bác ruột để ăn học. Chị tôi, lớn hơn tôi hai tuổi, nắm chặt tay tôi giữ lại khi tôi chực chạy theo đoàn tàu hỏa đang chuyển bánh với những dòng nước mắt tuôn tràn, miệng tôi méo xệch gọi bố khi thấy ông vẫn còn đứng nơi bậc cửa, nửa thân mình trong bộ đồ quân nhân nghiêng ra hẳn ngoài  toa tàu, vẫy tay cho đến khi cái đường rầy xe hỏa cong cong đưa bố tôi khuất hẳn tầm mắt.

Nhà bác tôi đông con cái lắm, tôi có hai anh họ và bốn chị họ.
Anh, chị lớn đã lên trung học và ba chị họ sàng sàng trên dưới trạc tuổi chúng tôi.

Vừa chung chạ với họ một buổi trời, tôi bắt đầu cảm thấy mình thật giống như cô bé lọ lem bị đày đọa giữa đám chị họ ích kỷ như lũ con của mẹ ghẻ.
Những phút ban đầu gặp mặt, tôi đã không thấy vui vẻ một tí nào khi bọn chúng hùa nhau nhại lại những tiếng “mô, tê…” đặc sệt giọng miền Trung của tôi rồi ré lên cười rũ rượi. Tôi ngơ ngác nép sau lưng chị tôi một cách sợ hãi và rồi chẳng biết chị tôi biểu lộ điều gì mà chúng nó im bặt.
Hai chị em tôi từ chối ngủ chung với đám chị họ trên lầu ba và đòi bác cho xuống ngủ chung với bà vú nơi phòng gần nhà bếp.
Bà vú, người làm công được bác gái tôi mang từ tận ngoài Bắc vào Sài-Gòn trên đường di-cư, là biểu tượng điển hình của người thôn quê miền Bắc với cái yếm nâu, đôi guốc mộc, khăn the mỏ quạ trùm đầu. Bà ấp ủ hai chúng tôi như một bà tiên hiền hậu mặc dù bà chưa hề nhận được một đồng thù lao nào của bố mẹ tôi, khi những khoản tiền đó được gửi đều đặn trong những phong bì  từ miền Trung, bay tọt vào cái bóp da đồ sộ của bác dâu tôi.

Trong suốt thời gian dài bằng một niên học lớp mẫu giáo, ở trọ nhà họ hàng, hai chị em tôi vẫn bị làn ranh phân cách của lũ chị họ kênh kiệu, quen thói đài các cô chiêu, nhưng chúng tôi  lại được học khôn sớm với thái độ lén lút của bà vú, khi chờ không còn ai trông thấy, mới bày những món bánh trái dấu dưới gầm giường hay trong chạn bát ra cho chúng tôi.
Suốt cả một đời, vú chỉ biết quanh đi, quẩn lại với vài ba con đường dẫn đến chợ, đến trường tiểu-học và đến bịnh-viện. Vú không hề được cắp sách đi học, và dĩ nhiên không có một phép màu nào biến vú thành người biết chữ. Ấy vậy mà vú nhớ như in lịch trình nhổ răng sữa của chúng tôi, chưa bao giờ nhầm lẫn!
Trước ngày có hẹn, vú dục chúng tôi đi ngủ sớm. Và khi trời vừa tờ-mờ sáng, vú đã sửa soạn gọn gàng, quấn tóc quanh đầu bằng cuộn vải the đen, đội khăn tươm tất và khẽ lay chúng tôi dậy.
Hai chị em chúng tôi nắm tay vú, khi đi, khi chạy đuổi nhau trên đường đến bịnh-viện công.  Lúc nào chúng tôi cũng đến sớm nhất ngồi đợi trên băng ghế gỗ và luôn luôn là những bệnh-nhân đầu tiên bước vào phòng khám khi ông nha sĩ và các y-tá bắt đầu làm việc.
Tôi luôn biểu hiện là một đứa chết nhát khi chị tôi chễm chệ ngồi trên ghế nhổ răng thì tôi tuột ngay xuống đất và chui trốn vào gầm ghế. Lần nào cũng y như lần đó, tôi giả điếc khi nghe gọi tên mình và luôn bị lôi xềnh xệch vào phòng, bị giữ tay, giữ chân chặt chẽ và không ngừng la khóc cho đến khi mồm bị nhét đầy những cuốn bông gòn đỏ loét .

Cuộc sống ăn nhờ ở đậu đó sớm chấm dứt khi bố tôi được thuyên chuyển hẳn vào Sài-Gòn, ông mua một căn nhà nhỏ và đón chúng tôi về.  Để bày tỏ sự vui mừng đoàn viên, bố tôi nhờ ông anh họ lớn nhất trong gia tộc đưa cả lũ chúng tôi, (bao gồm những người chị họ không thân mật bao giờ ấy) đi xem cuốn phim cổ tích bằng tranh vẽ “Bạch Tuyết và bảy chú lùn” đang trình chiếu sôi-nổi trong thành phố.
Chị của tôi, vốn là người mảnh-khảnh nên không chịu nổi bầu không khí ngột ngạt trong rạp chớp bóng vì số lượng khán giả quá đông, không đủ ghế ngồi, đã phải chen chúc đứng chật lối đi…Chị tôi kêu chóng mặt và gục xuống vai tôi.  Trong lúc mọi người tiếp tục say mê theo dõi câu chuyện đang trở nên vui vì nàng Bạch Tuyết thoát nạn và chạy trốn được đến nhà của bảy chú lùn, thì tôi phải bước theo ông anh họ bồng chị tôi ra khỏi rạp với lòng tràn đầy luyến tiếc…

Câu chuyện cổ tích không được coi hết, tôi chỉ được nghe anh họ kể vắn tắt bằng câu kết:

– Hoàng-tử cúi xuống hôn lên môi Bạch Tuyết, và nàng từ từ mở mắt ra, tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài. Sau đó chàng bế Bạch Tuyết lên yên ngựa, và công-chúa xinh đẹp cùng hoàng-tử về lâu đài của chàng, nơi họ sống hạnh phúc bên nhau … mãi mãi.

Từ đó tôi trở thành một con ngốc say mê những câu chuyện cổ tích với những kết thúc thật viên mãn, vuông ra vuông, tròn ra tròn sau khi hỏi ông anh họ một câu rất ngớ ngẩn :

– Chuyện cổ tích có thật không?

Và ông anh họ đã trả lời một câu rất hóm hỉnh nhưng đã vượt quá sự thông minh của một con bé bốn, năm tuổi:

– Nếu bà tiên có thật thì chuyện cổ-tích sẽ có thật!

Suốt cả quãng đời thơ ấu, tôi đã để hết tâm tư để chờ đợi bà tiên xuất hiện. Trong các câu chuyện cổ-tích của Âu-Mỹ, bà tiên rất cao sang và lấp lánh! Bà làm cho mọi vật chung quanh bà trở nên sung túc và tươi sáng. Bà biến phép màu cho mọi tai ương thành hạnh phúc. Bà biến nghèo-nàn thành sa-hoa, vương-giả và điều thích thú nhất là bà biến xấu thành đẹp chỉ trong tíc-tắc khiến các thầm-mỹ-viện của thế-gian phải mượn hình ảnh cây đũa thần của bà làm bùa hộ mệnh trên các quảng-cáo cho những dịch-vụ sửa sắc đẹp của họ!
Tôi từng nằm trong bóng tối lắng nghe bà vú kể chuyện cổ-tích “con Tấm, con Cám” của nhà quê miền Bắc, nghe na ná như chuyện “Cô bé Lọ-Lem” và nghĩ ngay ra rằng ông Bụt có phép chẳng khác nào các bà tiên, chỉ có điều rằng ông Bụt chẳng có một nét quyến rũ hào quang thu hút nào đối với tôi cả. Tôi thủ thỉ hỏi :

– Nếu vú gặp ông Bụt, vú có cầu xin điều gì không?

-…?!? ôi dào, chẳng biết gì mà xin cả.

– Sao lại không? Này nhé, vú xin ông cho vú gặp một hoàng-tử như cô Tấm đấy, rồi vú sẽ có nhiều con cháu, sống hạnh phúc mãi mãi!

Vú vỗ về tôi :

– Ngủ đi, chị ngủ rồi mà cô thì cứ nói linh tinh mãi.

Tôi nằm yên, cảm thấy bàn tay của mình đang rờ trên mặt vú ươn-ướt, vú xụt-xùi…hình như vú đang khóc thì phải?

Trẻ con rất dễ quên, tôi chẳng nhớ gì nếu không xảy ra một câu chuyện xích-mích giữa mẹ tôi và bác dâu. Thêm vào lúc bấy giờ tôi đã là một nữ sinh trung-học biết để tóc thề, thì không thiếu gì chuyện đáng nhớ hơn. Tính ra tôi đã xa vú đến sáu, bảy năm rồi.  Nói xa hẳn thì không đúng vì năm nào mà tôi không phải đi tết hai bác đôi cặp bánh chưng, chè, mứt …và nhân tiện chạy xuống bếp nhà bác để kiếm chào vú và đưa tận tay vú vài xấp vải may quần áo do mẹ tôi gửi tặng. Tôi vẫn không thân với đám chị họ nên không ở lâu, nhưng vẫn nhận thấy vú càng ngày càng buồn bã hơn.

Dạo đó, mẹ tôi muốn làm mai cho vú với chú lính làm trong Quân-Tiếp-Vụ, thỉnh thoảng vẫn lái xe jeep đưa bố về nhà. Chú một thân côi-cút vì giặc giã, rồi cũng theo giòng người di-cư chạy từ làng ngoài Bắc vào Sài-Gòn. Chú khéo tay và tháo vát lắm, chuyện gì hư hỏng gọi chú là xong ngay. Chúng tôi gọi bằng chú vì chú độc thân chứ thật ra chú đã lớn tuổi rồi!
Hôm mẹ chỉ chú ra chợ để gặp vú thì chú vừa trông thấy là thích ngay!  Ngày nào chú cũng ghé vào nhà để đùa vài ba câu làm đầu câu chuyện :

– Sáng nay em giả vờ đụng phải giỏ của cô ấy ngoài chợ! Gớm, mặt còn đỏ hơn đĩa xôi gấc.

– Chắc chú phải làm gì khác chứ, đụng giỏ thì ăn thua gì?

– Chú đụng tay …

– Chú lẽo đẽo đi theo vú cả buổi chợ rồi mới giả vờ đụng giỏ, phải không?

Chị em chúng tôi cứ nhao nhao lên trêu chú, đến phiên chú đỏ mặt, lí nhí bảo với mẹ tôi :

– Chị làm mai cô ấy cho em, em hứa sẽ chung thủy với cô ấy trọn đời, trọn kiếp.

Mẹ tôi vừa mở miệng ngỏ ý với bác dâu thì bị trách móc xối-xả:

– Sao thím lại nỡ lòng nào làm thế chứ, chẳng khác nào để hàng xóm chê cười nhà anh chị. Vú đã hơn bốn mươi tuổi đầu rồi, giờ này mà lấy chồng thì thật chướng mắt!

Mẹ tôi cố gắng vớt vát trong tuyệt vọng :

– Chú ấy cũng lớn tuổi rồi mà chưa lập gia-đình.

– Thì sao chứ, chị bảo thím không được là không. Nếu cái năm tản cư đó, bà cụ tôi không nhặt vú ấy ngoài ruộng, thì giờ này chẳng còn cái xác mà đứng đây.

Không duyên, không nợ nên mai mối không thành. Chú buồn, bẵng đi một dạo khá lâu không đến nhà chơi nữa.
Một buổi chiều cuối năm, chú ghé vào nhà biếu bố mẹ hai đòn bánh tét ăn tết. Theo sau chú là một người đàn bà đầy đặn, mặc áo bà-ba, vào đến nhà là lấy khăn rằn ô xuống để lộ búi tóc chải dầu dừa bóng mượt, bẻn lẻn đứng sau lưng chú với khuôn mặt tràn đầy hạnh phúc.

Chúng tôi bỡ ngỡ chào khi chú giới thiệu với mẹ :

– Đây là bà xã của em, chúng em mới lấy nhau khoảng nửa năm nay chị ạ!

Đã từ lâu, tôi hiểu những câu chuyện cổ tích không bao giờ có thật! Vú ở nhà bác tôi khổ chẳng thua gì con Tấm, thế mà Bụt chẳng làm gì cả…Nếu tôi là vú, chắc tôi sẽ làm gì khác(!)
Nhưng đó chỉ là sự tưởng tượng trước khi tôi ngẩn ngơ như bị trời trồng nhìn vào vị trí người đàn bà đang đứng mà lẽ ra là của vú. Tôi hiểu mình đã nghĩ sai ở một góc cạnh nào đó, bởi vì bà vú tội nghiệp của tôi, chưa bao giờ có cơ hội để thực hiện một ước mơ nào cả.

Rồi thì cuộc đời của chính tôi, cũng trôi nổi thăng trầm như vận mệnh của hàng trăm ngàn người cùng trạc tuổi đôi mươi khi nền đệ nhị Cộng-Hòa bị sụp đổ. Tình cờ tôi gặp lại mấy người chị họ đang lang bang giữa mấy cái chợ trời mọc lên như nấm trong giai đoạn giao thời hỗn loạn.  Lúc đó, tôi mới hay được vú đã mất tích hẳn từ khi khu nhà nơi họ ở bị pháo kích liên miên vào mấy ngày chưa có lệnh ngưng bắn, khiến mạnh ai nấy lo chạy cho thân mình, nhiều khi dám vú chết rồi cũng nên.
Những kỷ niệm nép bên sự chăm sóc của vú đối với chị em tôi thời thơ ấu, trong những ngày ở trọ nhà bác, khiến tôi đứng khóc ròng giữa đường, giữa xá!

Mới đấy mà chỉ vài năm sau thì tôi đã đứng trên một vùng đất khác của quả địa cầu, học nói một ngôn ngữ khác để mưu sinh và càng ngày, tôi càng nhận thấy những đứa trẻ nhỏ ở đây bây giờ, chẳng có đứa nào còn ham mê những câu chuyện cổ-tích thời xa xưa nữa.
Ấy vậy mà khi niềm tin của tôi về những sự nhiệm màu không còn nữa thì một phép lạ chợt xuất hiện.
Bà vú bằng xương, bằng thịt hiện ra ngay trước mặt khi chúng tôi đang cùng mẹ đi chợ mua thực phẩm Á-Châu. Vú chẳng chết như lời đồn đãi mà bây giờ còn có một mái ấm gia-đình hạnh phúc.
Hôm ấy, khi căn nhà đầu xóm bị pháo kích thì hai bác chuẩn bị đưa cả gia-đình chạy đến các nhà họ hàng nội, ngoại lánh nạn và bảo vú phải ở lại trông nom nhà cửa.  Lối xóm ai cũng lo chạy và lôi réo vú chạy theo, pháo kích mà …ở lại thì chết chắc thôi!  Lúc chạy theo đoàn người, vú mới thấy không biết bao cơ man là xác người chết ngổn ngang trên lề đường và cứu được một đứa bé đang bò lay xác mẹ còn nóng hổi. Vú ẵm nó vỗ về và còn đang mớm cơm nắm cho nó, định bụng bồng nó trở về nhà thì một chiếc xe jeep chạy ngang rồi dừng lại kêu vú lên xe. Tài xế trực chạy thẳng ra bến tàu mang theo cả một bầu đoàn thê tử xuống tàu chạy thẳng qua Mỹ, trước ngày xe tăng cộng-sản Bắc Việt ủi sập cổng dinh Độc-Lập chỉ cách hơn mười bốn giờ đồng hồ!

– Tài-xế nào mà tốt quá vậy hở vú?

– Kia kìa, ổng tới đón kìa!

Mẹ tôi xuýt ngã xuống đất khi nhận ra người đàn ông đang tươi cười đi đến gần:

– Giời ạ, chú đấy hở chú?

– Vâng, em đây…thật là không ngờ mình lại được gặp nhau ở đây chị nhỉ!

Lại một lần nữa, tôi như bị trời trồng sửng sốt nhìn vợ chú đang đứng tủm tỉm cười sau lưng chồng.

– Chuyện là thế nào hở chú?

– Dạ, số là hôm ấy bà xã sợ pháo kích nên kêu em mượn đỡ cái xe jeep về chở cả nhà đi lánh nạn vì má vợ bị đau chân đi hổng nổi. Ông xếp đưa chìa khóa xe còn dặn em: mày ngon thì lái ra bến tàu chạy ra biển luôn chứ vòng vòng trên bờ thì đàng nào cũng chết!
Em chở cả nhà bà xã đi ngang đường, thấy bả ẵm con đứng xớ rớ nên nổi nóng dừng lại kêu bả lên luôn để còn hỏi tội. Chừng ngả ngửa ra là thằng bé lượm…bà nào cũng muốn làm má thằng nhỏ nên em cho hai bà làm má luôn, còn em làm…ba!

– Trời đất! vậy rồi ai làm bà lớn, ai làm bà bé?

– Dạ, chỉ đó…bề nào thì ảnh cũng đi hỏi chỉ trước, rồi chỉ cũng là má thằng nhỏ trước.

Bà xã của chú vẫn với dáng người đầy đặn, mái tóc búi tó láng mướt. Còn vú của tôi thì không còn quấn khăn, mặc yếm nữa mà cũng búi tó tóc gọn gàng như hai chị em một nhà!

Câu chuyện cuộc đời của một cô gái mồ côi, nghèo đói xuýt chết gục bên bờ ruộng miền Bắc, được cứu sống để phải suốt đời làm tôi đòi trả nợ, không ngờ lại có một cuộc sống đầy đủ tình thương yêu gia-đình trên đất lạ, quê người, nơi họ được sống hạnh phúc bên nhau …mãi mãi.

Cái kết cuộc này sao cũng viên mãn, vuông tròn như chuyện cổ tích!  Dẫu vậy, tôi đã không còn là con bé ngốc như xưa và hiểu rằng: “Cổ tích không thể thành sự thật, nhưng giấc mơ thì có!
Chuyện cổ tích đâu phải chỉ kể về những chàng hoàng-tử đẹp trai. Chúng kể về những giấc mơ trở thành hiện thực và về những người biết giữ niềm tin…và đừng để nỗi sợ-hãi, ngăn chặn chúng ta tham gia cuộc chơi.” ©

Hoa Lan VU

Advertisements